نماند ؛ امّا از آنجا كه گردآورى همه‌ى احاديث پرشمارى كه درباره‌ى امام مهدى عليه السّلام وارد شده ، در حوصله‌ى اين بحث نمىگنجد ، به ذكر پاره‌اى از مطالب كه بر قطعيّت صدور اين احاديث از پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و إله و سلم دلالت دارند ، بسنده مىكنيم : الف ) راويان احاديث المهدى ؛ اين سخن گزافه‌گويى نيست كه هيچ محدّثى از محدّثان مسلمان نيست ، مگر آن‌كه بعضى از احاديث نويددهنده‌ى ظهور امام مهدى عليه السّلام در آخر الزمان را روايت كرده است و در اين زمينه كتب زيادى نيز نگاشته شده است . « 1 » اكنون به برخى از مؤلفان و آثار آنان اشاره مىكنيم : 1 . علما و محدّثان اهل سنت كسانى كه احاديث مربوط به امام مهدى عليه السّلام را در كتب خود آورده‌اند يا از پيشينيان خود - به جهت احتجاج بدان احاديث - نقل كرده‌اند ، به مقدارى كه ما بدان دست يافتيم ، عبارتند از : 3 ابن سعد صاحب الطبقات الكبرى ( م 230 ه ) ، ابن أبى شيبه ( م 235 ه ) ، احمد بن حنبل ( م 241 ه ) ، بخارى ( م 256 ه ) - كه امام مهدى را با وصف و بدون اسم ذكر كرده است و مسلم ( م 261 ه ) نيز مانند او عمل كرده است كه ما در فصل سوم بدان خواهيم پرداخت - ابو بكر إسكافى ( م 260 ه ) ، ابن ماجه ( م 273 ه ) ، ابو داود ( م 275 ه ) ، ابن قتيبه دينورى ( م 276 ه ) ، ترمذى ( م 279 ه ) ، بزّار ( م 292 ه ) ، ابو يعلى موصلى ( م 307 ه ) ، طبرى ( م 310 ه ) ، عقيلى ( م 322 ه ) ، نعيم بن حماد ( م 328 ه ) و پيشواى حنبليان بربهارى ( م 329 ه ) در كتاب خود شرح السنة ، ابن حبّان بستى ( م 354 ه ) ، مقدسى ( م 355 ه ) ، طبرانى ( م 360 ه ) ، ابو الحسن آبرى ( م 363 ه ) ، دار قطنى ( م 385 ه ) ، خطابى ( م 388 ه ) ، حاكم نيشابورى ( م 405 ه ) ، ابو نعيم اصفهانى ( م 43 ه ) ، ابو عمرو دانى ( م 444 ه ) ، بيهقى ( م 458 ه ) ، خطيب بغدادى ( م 463 ه ) ، ابن عبد البر مالكى ( م 463 ه ) ، ديلمى ( م 509 ه ) ، بغوى ( م 510 يا 516 ه ) ، قاضى عياض ( م 544 ه ) ، خوارزمى حنفى ( م 568 ه ) ، ابن عساكر ( م 571 ه ) ،

--> ( 1 ) . شمار اين كتاب‌ها را استاد على محمد على دخيل در كتاب خود الإمام المهدى ، صص 259 - 265 حدود 30 كتاب از اهل سنت معرفى مىكند ، در حالى كه استاد ذبيح الله محلّاتى تا 40 كتاب شمرده است و اسامى و مؤلفان آن‌ها را در كتاب مهدى أهل البيت صص 18 - 21 ذكر كرده و در همان كتاب تعدادى از كتب نويسندگان شيعه را كه درباره‌ى امام مهدى عليه السّلام نوشته شده است ، ارائه مىكند كه مشتمل بر 110 كتاب است ؛ كتب فراوانى نيز وجود دارد كه در هيچ يك از اين دو كتاب بدان‌ها اشاره نشده است .